Zespół Szkół nr 31 im. Jana Kilińskiego przy ul. Felińskiego 13 w Warszawie, mozaiki Gabriela Rechowicza

Ilustrowany tygodnik Stolica 1963/18 str.2

Ilustrowany tygodnik Stolica 1963/24 str. 4

Z. S. Kilińskiego dawniej Rzemieślnicza szkoła tysiąclecia wybudowana w 1968 roku. Rysunek 1 pokazuje zwycięski projekt inż. Gliszczyńskiego i inż. Biłasa z 1963 roku. Zdjęcie 2 przedstawia wyróżniony w konkursie projekt autorstwa architektów B. Chylińskiego, J. Luby J. Dąbrowskiego, Grażyny Jonkaytys-Luby i konstruktora mgr inż. M. Winiarski.

Szkoła jest przykładem holistycznego założenia architektoniczno plastycznego. Bryła budynku składa się z mniejszych ciekawie pozestawianych elementów. Ściany zdobi detal szarej cegły.

Wysunięta bryła budynku zwieńczona skośnym podniesieniem płaskiego dachu. Ściana ozdobiona jest mozaiką Rechowicza. 

Ściana z szarej cegły poprzecinana jest reliefem wklęsłym tworzącym kompozycję przypominającą zabiegi typograficzne Władysława Strzemińskiego i obrazy Pieta Mondriana. 

Budynek został w 1968 roku ozdobiony mozaikami i malarstwem ściennym autorstwa Gabriela Rechowicza. Rechowicz razem z żoną Hanną wykonali wiele mozaik na terenie Polski i całej Europy. Są autorami m. in. dekoracji malarskiej nieistniejącego już Super samu czy Domu Chłopa.

Pawilon Koźmiana 12 obok promyka 5

Pawilon usługowy przy ulicy Koźmiana 12, fragment usługowy osiedla Kępa Potocka, prawdopodobnie zaprojektowany przez architektów Kępy Potockiej (Hannę Graff i Bogusława Chylińskiego)w latach siedemdziesiątych.

Prostopadłościenna bryła z ciekawie rozwiązanym przeszkleniami ścian. Pozornie prosta bryła rozbita została na mniejsze elementy poprzez nieregularne usytuowanie okien. Ich struktura przenika przez płaszczyzny fasad. Od jednej strony tworzy wrażenie szklanego podcięcia dachu budynku i nadaje budynkowi lekkości poprzez przeszklenie narożników.

Na elewacji widzimy detal z szarej cegły. Poprzez wysunięcie płaszczyzny przed poziom fasady zasłoniono okalającą budynek rynnę i uzyskano wrażenie szerszej nadbudówki, zwieńczającej bryłę silnym statycznym akcentem.

Wysunięta płaszczyzna została przedłużona poza główną bryłę pawilony, aplikując kompozycyjnie mniejsze przybudówki do części właściwej.

Instytut Chemii Przemysłowej, ul. Rydygiera 8

Budynek Instytutu Chemii Przemysłowej przy ulicy Rygiera 8 wzniesiono ok. 1950 wg. projektu inż Stanisława Kolendo. 

"Poznaj Warszawę, Żoliborz" str. 95

Nad wejściem do budynku znajduje się wykusz. Jego duża powierzchnia przeszklenia, oraz jasne filary na których się opiera nadają bryle lekkości. Środkowa część fasady jest o ok. kondygnację wyższa od reszty elewacji a jej podziały pionowe kierują wzrok obserwatora w górę.  Dzięki tym zabiegom zaakcentowano wertykalizm budowli. Czytelne są również poziome pasy okien. Delikatna wklęsłość środkowej części elewacji, a także daszka wieńczącego ją, jest subtelnym przełamaniem kompozycji opartej na kątach prostych.

Pozostałe elewacje budynku ukształtowano w taki sam sposób jak środkową cześć fasady. W prawej części zdjęcia widoczny jest fragment wykusza. Niestety nie dotrwał on do dzisiaj w pierwotnej formie, zamontowano okna z niebieskimi ościeżnicami, oraz rynny i obróbki blacharskie w tym samym kolorze.

Bar Sady, ul. Krasińskiego 36

Bar Sady zaprojektowany przez prof. arch. Halinę Skibniewską w latach 60 jako część usługowa osiedla Sady Żoliborskie. 

"Poznaj Warszawę, Żoliborz" str. 80-81

Budynek posiada typowy modernistyczny dach w kształcie listery V tym przypadku tworzący ciekawą strukturę z dodatkowym daszkiem niższej części pawilonu. Ściany są przeszklone, pierwotnie Bar miał od frontu letni ogródek, który niestety został zabudowany. Interesujący jest również daszek od frontu budynku. Składa się on z rytmicznie zamontowanych podłużnych paneli wypełniających konstrukcyjne ramy, dzielące go na trzypasmowe moduły.

Do pawilonu Baru przylega drugi budynek, w którym mieści się się cukiernia "Roman Pomianowski i Syn". Na całej powierzchni ściany były kiedyś okna, to przeszklenie zostało niestety zabudowane, co zdecydowanie niszczy wrażenie lekkiego budynku z zaakcentowaną konstrukcją.

http://warszawamoimoczkiem.blogspot.com

Na budynku zachowała się tabliczka zawieszona w momencie powstania Baru.

Promyka 5 - garaże

Uskokowy układ garaży przy bloku przy Promyka 5. Pionowe okna z luksferami, szara cegła, wcięcie i wysunięcie części nad wysokością drzwi.

ZSE i L ul. Gen. Zajączka 7

Ilustrowany tygodnik Stolica 1965/12 str. 3
Makieta Techniczno-Naukowych Zakładów MPC przy ul. Gen. Zajączka

Aktualnie Zespół Szkół Elektronicznych i Licealnych przy ul. Gen. Zajączka 7. Projekt autorstwa Wojciecha Szymańskiego i Andrzeja Sierakowskiego. Budynek został wzniesiony w latach 1965-1971.

Budynek w interesujący sposób łączy cechy architektury modernistycznej z doświadczeniami innych kierunków. Widzimy pasowe okna w trzech poziomach przebiegające przez prawie całą elewację. Parterowa kondygnacja cofnięta w głąb budynku i osadzona na filarach jest przejawem założeń Corbusiera, w dalszej części budynku (nie widać tego na zdjęciu) występują przeszklenia z luksferów. Z daleka blok olśniewa modernizmem.

Jednak po zbliżeniu się odkrywamy ciekawe zabiegi estetyczne, które w swojej istocie formalno-kompozycyjnej przywodzą na myśl założenia konstruktywistyczne, nie koniecznie prostopadłościennych architektonów, ale na przykład Klubu zakładów im. Rusakowa w Moskwie. Poprzez odchylenie płaszczyzny stropu podcięcia i ścięcie krótszej fasady na wysokości podcięcia uzyskujemy agresywną płaszczyznę tworzącą razem z przedłużeniem pasa okien wybitne zestawienie brył.

Statyczna kompozycja długich pasów okien została w ciekawy sposób przełamana dwoma oknami przesuniętymi w wysokości o pół kondygnacji. Można zaryzykować stwierdzenie, że "lewa", podłużna cześć budynku jest częścią modernistyczną przeradzającą się przy zakończeniu pasów okien w założenie oscylujące wokół konstruktywizmu.

Merkury, ul. Słowackiego 16/18

fot. Z. Siemaszko Ilustrowany tygodnik Stolica 1964/5 str. 1

fot. Z. Siemaszko Ilustrowany tygodnik Stolica 1965/12 str. 1

"Poznaj Warszawę, Żoliborz" str. 84

Spółdzielczy Dom Handlowy "Merkury" przy ul. Słowackiego 16/18. Został zaprojektowany przez inż. Jacka Nowickiego, a autorem wnętrz był inż. Dziedziński z Biura Projektów "Społem". Budynek oddano do użytku w 1964 r. Wieżowiec mieścił biura WSS, w niższej części zlokalizowano "SAM" i kawiarnię "Havana", w części podziemnej mieścił się salon sprzętu gospodarstwa domowego. Pierwotnie taras kawiarni doświetlany był od góry przez luksfery.

Bryła wieżowca charakteryzuje się rytmicznymi podziałami pionowymi i poziomymi. Na węższej ścianie nad oknami widać krótkie daszki, które budują dodatkowy światłocień będący przedłużeniem podziałów z szerszej ściany budynku. Jedno-kondygnacyjna część usługowa pierwotnie sprawiała lżejsze wrażenie dzięki przeszkleniu dachu. Dzisiaj możemy podziwiać już tylko ładnie wysuniętą płaszczyznę dachu. W części podziemnej budynku znajduje się relief autorstwa Krzysztofa i Juliana Heniszów, niestety zachowany w nienajlepszym stanie.

Promyka 5 - detale